بررسی و نقد فیلم «پدر، مادر، خواهر، برادر» Father Mother Sister Brother اثری از جیم جارموش

به گزارش پایگاه خبری دنیای سینما، جیم جارموش در ماه سپتامبر با فیلم «پدر، مادر، خواهر، برادر» (Father Mother Sister Brother) موفق شد جایزه اصلی جشنواره بین‌المللی فیلم ونیز را از آن خود کند؛ دستاوردی که در هر سالی می‌توانست رضایت‌بخش و قابل توجه باشد. جارموش، فیلم‌سازی که از زمان موفقیت چشمگیرش با «غریبه‌ای از بهشت» در سال ۱۹۸۴ تاکنون، به زیبایی‌شناسی نامتعارف و شخصی خود وفادار مانده، از آن دست هنرمندانی است که تقریباً همه شاخه‌های علاقه‌مندان جدی سینما از منتقدان تا سینمادوستان مستقل، به‌نوعی برایش احترام و علاقه قائل‌اند.

در فیلم جدید جیم جارموش، روابط خانوادگی، خاطره، فقدان و فاصله‌های عاطفی، در سه روایت آرام و تأمل‌برانگیز از زندگی آدم‌هایی به تصویر کشیده می‌شود که هر کدام به شیوه‌ای متفاوت با گذشته و پیوندهای خانوادگی خود روبه‌رو هستند.

با این حال، «پدر، مادر، خواهر، برادر» را نمی‌توان نقطه اوج کارنامه او دانست؛ به‌ویژه اگر آن را با فیلم تحسین‌شده «پترسن» (۲۰۱۶) مقایسه کنیم که کمتر از یک دهه پیش ساخته شد. اثر جدید حتی بر اساس معیارهای همیشگی جارموش نیز فیلمی آرام، ملایم و کم‌تنش است. او در این فیلم بار دیگر به ساختار آشنای اپیزودیک یا آنتولوژی بازمی‌گردد؛ الگویی که پیش‌تر در آثاری چون «قطار اسرارآمیز» (۱۹۸۹) با ساختار سه‌گانه و «شب روی زمین» (۱۹۹۱) با روایت‌هایی پراکنده در چند شهر جهان آزموده بود.

در «پدر، مادر، خواهر، برادر»، جارموش سه داستان را در سه موقعیت جغرافیایی متفاوت روایت می‌کند: نیوجرسی، دوبلین و پاریس. هر سه روایت حول محور رابطه والدین با فرزندان بزرگسال‌شان شکل می‌گیرند. برخی موتیف‌ها، مانند اسکیت‌بازها، ساعت مچی یا عبارت انگلیسی «Bob’s your uncle»، در هر سه بخش تکرار می‌شوند، گاه با چرخش‌هایی غیرمنتظره. این داستان‌ها در سطحی ظریف با یکدیگر هم‌نوا می‌شوند، اما از نظر کیفیت و تأثیرگذاری، یکدست نیستند.

بخش نخست با عنوان «پدر» آغاز می‌شود و روایت آن میان شخصیت پدر (با بازی تام ویتس) و دو فرزندش، جف و امیلی (با بازی آدام درایور و مایم بیالیک)، در رفت‌وآمد است. این دو برای نخستین بار پس از مدتی طولانی به دیدار پدرشان می‌روند. امیلی با تردید از این می‌گوید که پدرشان چگونه در انزوایی جنگلی در نیوجرسی دوام آورده است؛ جایی که به نظر می‌رسد نه شغلی در کار بوده و نه حقوق بازنشستگی‌ای. جف اشاره می‌کند که پیش‌تر برای تعمیرات خانه به او پول داده است.